To τελευταίο διάστημα προετοιμάζομαι για την κατασκευή μιας λαϊκής κιθάρας. Από την μικρή μου εμπειρία και από την προετοιμασία μου, φαίνεται ότι ένα από τα δυσκολότερα τεχνικά θέματα που θα αντιμετωπίσω είναι η ένωση του μπράτσου με το κυρίως σώμα της κιθάρας. Συγκέντρωσα λοιπόν μια σειρά από τεχνικές (παραδοσιακές και νεότερες) με τις οποίες μπορεί να γίνει αυτή η ένωση και νομίζω ότι θα είχε ενδιαφέρον να σας τις παρουσιάσω.

Οι παραδοσιακές μέθοδοι

Η ισπανική μέθοδος "Spanish heel"

Στην ισπανική παράδοση, ο τάκος του σκάφους δεν είναι ξεχωριστό κομμάτι αλλά διαμορφώνεται κατάλληλα σαν “τακούνι” στην άκρη του μπράτσου  (Spanish heel). Αυτή η εννιαία δομή μπράτσου-τάκου είναι πολύ βασική γιατί πάνω σε αυτή “χτίζεται” όλο το όργανο. Στο σημείο ένωσης  μπράτσου-σκάφους γίνονται δύο εγκοπές στις οποίες πακτώνονται τα πλαϊνά του σκάφους.

Η χελιδονοουρά

Μια άλλη μέθοδος που προέρχεται από την παράδοση των λαουτοειδών, είναι η τεχνική της χελιδονοουράς (dovetail neck joint). Σύμφωνα με αυτή, πρώτα κατασκευάζεται το σκάφος με βασικά δομικά συστατικά δύο ξύλινους τάκους, έναν στην ένωση σκάφους-μπράτσου και έναν στο πίσω μέρος της κιθάρας. Αφού ετοιμαστεί το σκάφος, στον πάνω τάκο διαμορφώνεται μια τριγωνική εσοχή (χελιδονοουρά) με επικλινή τοιχώματα, ενώ στην κατάληξη του μπράτσου διαμορφώνεται η αντίστοιχη προεξοχή. Μετά το λεπτομερές ταίριασμα της εσοχής και προεξοχής (mortise & tenon), τα δύο μέρη κολλιούνται μόνιμα με κόλλα. Η τεχνική αυτή είναι η πλέον διαδεδομένη μεταξύ των κατασκευαστών κιθάρας (και όχι μόνον), έχει όμως ένα σοβαρό μειονέκτημα. Για να γίνει οποιαδήποτε επαναρύθμιση στο μέλλον της γωνίας του μπράτσου, θα πρέπει η ένωση να ξεκοληθεί και ξανακοληθεί, κάτι που δεν είναι και τόσο εύκολο και απλό. Μια αναλυτική περιγραφή της τεχνικής της χελιδονοουράς μπορείτε να βρείτε εδώ.

Οι δύο παραδοσιακές τεχνικές, spanish heel και ένωση χελιδονοουράς, απαιτούν αρκετές  ικανότητες από τον οργανοποιό ώστε να διαμορφωθούν καταλληλα τα δύο μέρη και πολύ μεγαλύτερη προσοχή ώστε η ένωση να γίνει στην κατάλληλη γωνία. Έτσι, όταν θα τοποθετηθούν οι χορδές, αυτές να έχουν την κατάλληλη απόσταση από την ταστιέρα για να είναι τελικά το όργανο λειτουργικό και ευκολόπαιχτο.

Νεώτερες τεχνικές – μηχανική σύνδεση

Για πολλούς έμπειρους οργανοποιούς οι παραπάνω τεχνικές, παρότι μπελαλίδικες δεν αποτελούν ιδιαίτερο πρόβλημα, αφού είναι από τα βασικά πράγματα που μαθαίνουν στην παραδοσιακή οργανοποιία. Πάντα όμως υπάρχουν οργανοποιοί που ψάχνουν να βρούν νέες τεχνικές που να διευκολύνουν την κατασκευή των οργάνων και να δίνουν περισσότερες ευελιξίες στην συντήρησή τους. Επίσης, οι βιομηχανίες των μουσικών οργάνων αναζητούν τρόπους που να διευκολύνουν την παραγωγή. Έτσι  τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί διάφορες τεχνικές, που σαν βασική αρχή στερέωσης δεν έχουν πλέον την χρήση της κόλλας, αλλά τη χρήση κάποιων μηχανικών μέσων, όπως βίδες και καβίλιες.

Η ένωση της Taylor

Από τις ποιό γνωστές εταιρείες που χρησιμοποιεί μηχανικό τρόπο για την σύνδεση μπράτσου με το σκάφος είναι η εταιρεία Taylor. Μια παρουσίαση της ένωσης που χρησιμοποιεί η Taylor μπορείτε να δείτε εδώ.

Είναι καλύτερα με κόλλα;

Ακόμα και στην παραδοσιακή κατασκευή βιολιών, είχαν χρησιμοποιηθεί παλαιότερα μέχρι και ξυλόβιδες. Παρόλα αυτά, οι παλαιοί οργανοποιοί όταν ακούνε για ενώσεις με βίδες χωρίς την χρήση κόλλας “τους σηκώνεται η τρίχα”.  Το βασικά επιχειρήματα είναι ότι στην οργανοποιία θα πρέπει κατά το δυνατό να χρησιμοποιούμε φυσικά υλικά. Επίσης θα πρέπει να γίνεται κόλληση του μπράτσου με το σκάφος για να διατηρηθούν και αναδειχτούν κάποια ακουστικά χαρακτηριστικά των ξύλων. Στην μηχανική σύνδεση αυτά αλλοιώνονται προς το χειρότερο.

Όμως υπάρχουν οργανοποιοί και μάλιστα γνωστά διεθνή ονόματα, που υποστηρίζουν ότι αν η ένωση με μηχανικό τρόπο γίνει σωστά, όχι μόνο δεν υποβαθμίζονται οι ακουστικές ιδιότητες των οργάνων, αλλά αντίθετα η μηχανική ένωση δίνει καλύτερα αποτελέσματα. Μάλιστα ο οργανοποιός Liutaio Mottola έκανε και σχετική μελέτη περί αυτού. Τα αποτελέσματα της μελέτης του “Sustain and Electric Guitar Neck Joint Type” δημοσιεύτηκαν το 2007 στο περιοδικό American Lutherie, τεύχος 91. Μια αναφορά στη μελέτη γίνεται στη ιστοσελίδα του L. Mottola που μπορείτε να βρείτε εδώ.

Βίδες με τα φατνώματά τους από την LMI

O Mottola προτείνει μια λύση με την χρήση δύο ειδικών βιδών που βιδώνονται από το εσωτερικό του σκάφους σε αντίστοιχα φατνώματα που έχουν προηγουμένων τοποθετηθεί ένθετα μέσα στην κατάληξη του μπράτσου. Μια περιγραφή της μεθόδου που προτείνει ο L. Mottola μπορείτε να δείτε εδώ.

Μπράτσο έτοιμο για ένωση σύμφωνα με την λύση του W.Cumbiano.

Ο William R. Cumbiano είναι ένας από τους πιο γνωστούς Αμερικανούς οργανοποιούς. Το βιβλίο του “Guitar making, Tradition and Technology” για την κατασκευή ακουστικής και κλασικής κιθάρας θεωρείται από πολλούς “η Βίβλος” της κιθαροκατασκευής.  Στο βιβλίο αυτό που εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1985, ο Cumbiano είχε προτείνει μια λύση  με την χρήση δύο ξύλινων καβιλιών, χωρίς τη χρήση κόλλας. Η μέθοδος εκείνη είχε αρκετές τεχνικές δυσκολίες (ιδιαίτερα για λιγότερο έμπειρους οργανοποιούς). Σήμερα ο W. Cumbiano προτείνει μια άλλη απλούστερη λύση (υποστηρίζει ότι είναι και καλύτερη), με την ένωση να πραγματοποιείται με δύο ειδικές βίδες επιπλοποιίας (βίδες με βαρελάκι). Την μέθοδο και τις απόψεις του W. Cumbiano μπορείτε να τις διαβάσετε εδώ.

Η μέθοδος Cumbiano φαίνεται ότι έχει βρει πολλούς υποστηρικτές μεταξύ των Αμερικάνων οργανοποιών. Για παράδειγμα ένας γνωστός Αμερικάνος κατασκευαστής κιθάρας που χρησιμοποιεί την λύση του Cumbiano είναι ο Robert O’ Brien. Στο παρακάτω βίντεο ο  Robert O’ Brien μας δείχνει αναλυτικά πως εφαρμόζει την τεχνική αυτή.

Οι βίδες με βαρελάκι από το Praktiker

Υστερόγραφο:

Μελετώντας τις διάφορες τεχνικές, αποφάσισα να κάνω κάποιες δοκιμές με την τεχνική του W. Cumbiano. Όμως όταν αναζήτησα να βρω τέτοιες βίδες με βαρελάκι στην Ελλάδα, αποδείχτηκε ότι δεν ήταν και τόσο εύκολο. “Οι πηγές της βίδας” με παρέπεμψαν στα βιομηχανικά είδη και από εκεί στα ειδικά μαγαζιά με είδη επιπλοποιίας, όπου πουθενά δεν είχαν τέτοιες βίδες.Τελικά, ανακάλυψα ανέλπιστα ότι τις είχε το Praktiker της Μεταμόρφωσης (πιθανώς να υπάρχουν και σε όλα τα Praktiker) σε σακουλάκια των οκτώ τεμαχίων.

Ελπίζω οι παραπάνω συγκεντρωμένες πληροφορίες να βοηθήσουν αυτούς που ενδιαφέρονται για την κατασκευή της κιθάρας.

Στην προετοιμασία για την εφαρμογή κάποιου λούστρου, ένα απαραίτητο στάδιο είναι το γέμισμα των πόρων στα ξύλα που το έχουν ανάγκη (π.χ. παλίσσανδρος-rosewood). Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη για να εξασφαλίσουμε μια εντελώς λεία και ομοιόμορφη επιφάνεια χωρίς πόρους, τρυπίτσες, βαθουλώματα και άλλες ανωμαλίες που δεν μπορούν να καλυφθούν από το λούστρο.

Στο παρελθόν είχα διαβάσει αρκετά γύρω από την τεχνική του γεμίσματος των πόρων με μια συνθετική ρητίνη με την εμπορική ονομασία Z-Poxy. Σε διάφορα διεθνή φόρουμ οργανοποιίας έχουν γίνει αρκετές συζητήσεις γύρω από τεχνικές για εφαρμογή του προϊόντος αυτού. Κάποιοι οργανοποιοί για το άπλωμα της ρητίνης προτείνουν τη χρήση pads για μακιγιάζ, ενώ άλλοι χρησιμοποιούν άχρηστες πιστωτικές κάρτες και άλλοι ένα απλό ξυράφι.

Έχοντας εδώ και καιρό στο ράφι μου Ζ-Poxy αγορασμένο από το εξωτερικό,  είχε για μένα αρκετό ενδιαφέρον όταν βρήκα αυτά τα βίντεο όπου ο αμερικάνος οργανοποιός Todd Stock περιγράφει με μεγάλη λεπτομέρεια όλη τη διαδικασία, χρησιμοποιώντας ο ίδιος ένα συνηθισμένο εργαλείο με το οποίο καθαρίζουμε τα τζάμια.

Σημειώνω ότι παρόλο στην Ελλάδα υπάρχει εισαγωγέας για τα προϊόντα της συγκεκριμένης εταιρείας (π.χ. http://www.hobbybox.gr/products1.php?wh=1&lang=1&the1id=62&theid=62&open1=62&open2= ), τουλάχιστον μέχρι πριν από λίγο καιρό δεν έφερνε το συγκεκριμένο προϊόν επειδή σύμφωνα με τα λεγόμενά τους δεν είχε ζήτηση (αν θυμάμαι καλά ήθελαν να παραγγείλεις μια δωδεκάδα μπουκάλια για να σε υπολογίσουν στην επόμενη παρτίδα). Αλλά η Ευρώπη δεν είναι και μακρυά αν χρησιμοποιήσουμε το Internet.

Στο site του οργανοποιού Todd Stock  http://greenridgeguitars.com/index.html θα βρείτε και άλλα ενδιαφέροντα βίντεο καθώς και μερικά πολύ ενδιαφέροντα  links για απαραίτητα εργαλεία και υλικά οργανοποιίας.

Ο ερασιτέχνης οργανοποιός Δημήτρης Ανδρέου, σε άρθρο στο blog του “Παραδοσιακά Έγχορδα Όργανα”,  μας παρουσιάζει τον τρόπο κατασκευής ενός ηλεκτρικού εργαλείου που έφτιαξε ο ίδιος για να λυγίζει τις ντόγες στα σκάφη των οργάνων που κατασκευάζει. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι για θερμαντικό σώμα δεν χρησιμοποιεί κάποια ηλεκτρική αντίσταση, αλλά μια απλή λάμπα πυρακτώσεως των 150W. 

 

 

Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Η κατασκευή μια ηλεκτρικής κιθάρας Les Paul από τον ερασιτέχνη οργανοποιό Δημήτρη Θεοδωρόπουλο μέσα από ένα βίντεο περίπου 4,5 λεπτών.

Όπως φαίνεται και από το βίντεο, η κατασκευή του συγκεκριμένου οργάνου δεν έγινε από έτοιμα μέρη όπως γίνεται συνήθως (δηλαδή αγορά των μερών και συναρμολόγηση), αλλά απο το μηδέν. Από τη διαμόρφωση του σώματος και του μπράτσου, τις υποδοχές για τους μαγνήτες, τα ηλεκτρικά κτλ, μέχρι και τα λούστρα όλα έγιναν εξ ολοκλήρου από τον Δημήτρη.

Του αξίζουν νομίζω συγχαρητήρια και εμείς οι άλλοι ….. απλώς ζηλεύουμε.

Στα παρακάτω δύο βίντεο παρουσιάζεται η διαδικασία κατασκευής ακουστικής κιθάρας με ανθρακονήματα στο εργοστάσιο Composite Acoustics (CA).

Εύχομαι σε όλους τους φίλους επισκέπτες του blog ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ με ΥΓΕΙΑ! ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ και ΚΑΛΑ!

Για τους ερασιτέχνες οργανοποιούς ΚΑΛΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ και το 2010 να εκπληρωθούν οι επιθυμίες τους (κατασκευαστικές και άλλες).

Για τους επαγγελματίες οργανοποιούς ευχόμαστε να έχουν ένα ΚΑΛΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 2010 και κυρίως ΚΑΛΕΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ! Γιατί όπως όλοι γνωρίζουμε οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι και ίσως γίνουν και δυσκολότεροι.

Καλό κουράγιο φίλοι μου! Γιατί παρόλο ότι συμφωνα με το εμβατήριο “Η Ελλάδα … μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς τη δόξα τραβά”, κατά πως φαίνεται αυτή τη φορά δεν ξαποσταίνει απλώς, μάλλον κατρακυλάει στην κατηφόρα.

Τα παρακάτω site ειδικεύονται στην κατασκευή οδηγών ταστιέρας (τσαμπουκάδων) και διακοσμητικών κατασκευασμένων από όστρακα, καθώς και την πώληση όστρακων σε πλάκες για κατασκευή δικών μας σχεδίων. Οι τιμές τους είναι φθηνότερες από εκείνες που βρίσκουμε στα γνωστά διεθνή μαγαζιά με είδη και υλικά οργανοποιίας.

Επειδή τα όστρακα δεν είναι ιδιαίτερα βαριά και μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς μεγάλες συσκευασίες,  τα ταχυδρομικά τέλη είναι πολύ φτηνά. Αν μάλιστα έχει κανείς “καεί” από τις πανάκριβες τιμές που πουλιούνται τα αντίστοιχα σχέδια στην Ελληνική αγορά, έχει παραπάνω λόγους για να αγοράσει από το εξωτερικό. Και η ποικιλία είναι πολύ μεγάλη, πράγμα που δεν υπάρχει περίπτωση να βρεις εδώ.

1)  DePaule Supply – Ηλεκτρονικό κατάστημα στην Αμερική με μεγάλη ποικιλία από σχέδια.

2) Australian Mother of Pearl Co. – Κατάστημα στην Αυστραλία. Μπορεί να μην έχει μεγάλη ποικιλία σχεδίων, αλλά οι τιμές του είναι οι χαμηλότερες που έχω βρει.

Και τα δύο καταστήματα δεν φαίνεται να βάζουν περιορισμούς στην ποσότητα ή στο ποσό της παραγγελίας.

Το πρώτο όργανο που κατασκεύασα ποτέ μου (όπως και πάρα πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο), ήταν μια ακουστική κιθάρα από ένα κιτ.  Με είχε κεντρίσει η ιδέα ότι μπορεί κανείς να αγοράσει σε μια συσκευασία όλα τα υλικά που χρειάζονται για να κατασκευαστεί μια κιθάρα, μαζί με οδηγίες για το πως μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο ένας παντελώς αρχάριος όπως είμουν εγώ . Πιό ελκυστικό ακόμη ήταν το γεγονός ότι ανακάλυψα ότι μπορούσα να αγοράσω ένα τέτοιο κιτ από διάσημους κατασκευαστές όπως τη Martin, που περιλαμβάνει ακριβώς τα ίδια υλικά που χρησιμοποιεί η εταιρεία για την κατασκευή του αντίστοιχου πανάκριβου εμπορικού μοντέλου (π.χ. μιας Martin D-41). Και μάλιστα σε μια τιμή πάρα πολύ συμφέρουσα.  Η “λεπτομέρεια” που με συγκρατούσε για πολύ καιρό, ήταν βέβαια η αμφιβολία για το αν πράγματι είχα τις απαραίτητες δεξιότητες για να μπορέσω να ολοκληρώσω ένα τέτοιο εγχείρημα.

Τελικά το είχα αποφασίσει, αλλά είχα προτιμήσει να αγοράσω το κιτ από τον Stewmac και αυτό γιατί σύμφωνα με όσα είχα διαβάσει σε διάφορα φόρα στο Internet (π.χ.  http://www.kitguitarbuilder.com/ ,  http://www.kitguitarforum.com/) οι πληροφορίες και οι οδηγίες που έρχονται μαζί με το κιτ (κείμενο αρκετών σελίδων,  φωτογραφίες αλλά και ένα πλήρες βίντεο), είναι τόσο απλές και πλήρεις, που είναι αρκετές για έναν αρχάριο για να ολοκληρώσει ένα πολύ αξιοπρεπές μουσικό όργανο. Το αποτέλεσμα δικαίωσε πλήρως την απόφασή μου εκείνη. Κατάφερα να κατασκευάσω μια κιθάρα μέσα σε ένα κανονικό δωμάτιο του σπιτιού μου, με συνολικό κόστος περίπου 600 € (υλικά, μεταφορικά και δασμούς). Μάλιστα για μένα είναι τελικά καλύτερη, τόσο συναισθηματικά αλλά νομίζω και ουσιαστικά, από κιθάρες επώνυμες που κοστίζουν πολλές φορές παραπάνω από τα χρήματα που ξόδεψα. Πέρα από το γεγονός ότι έμαθα αρκετά από τα μυστικά της κατασκευής μιας κιθάρας.

Ήταν εύκολο; Μια τέτοια εμπειρία σε κάνει οργανοποιό; Θα ρωτούσε εύλογα κανείς. Προφανώς όχι! Η οργανοποιία είναι κάτι πολύ παραπάνω από το να μπορείς να χρησιμοποιείς εργαλεία και να κολλάς ξύλα μεταξύ τους. Από την άλλη η κατασκευή ενός κιτ, αποτελεί μια πάρα πολύ καλή αρχή.

Σε κάθε περίπτωση, η αγορά ενός κιτ, λύνει δύο τουλάχιστον σημαντικά προβλήματα για τον αρχάριο οργανοποιό. Το πρώτο είναι η αναζήτηση των υλικών που δεν είναι και ότι πιό εύκολο και φτηνό να βρείς στην Ελλάδα. Το δεύτερο είναι ότι κάποια δύσκολα τμήματα έρχονται έτοιμα μέσα στο κιτ. Για παράδειγμα το μπράτσο της κιθάρας είναι μερικώς ή και πλήρως διαμορφωμένο και τα πλαϊνά της κιθάρας έρχονται συνήθως λυγισμένα. Αυτός είναι και ο λόγος που για την ολοκλήρωση του οργάνου από κιτ, δεν απαιτούνται συνήθως εξειδικευμένα εργαλεία.

Έτσι λοιπόν θα πρότεινα ανεπιφύλακτα,  για όποιον έχει και την παραμικρή επιθυμία να κατασκευάσει μόνος του ένα όργανο, να προχωρήσει. Είμαι σίγουρος ότι θα τα καταφέρει  τελικά και οι εμπειρίες που θα αποκτήσει θα τον βοηθήσουν να εξελιχθεί και στη συνέχεια να κατασκευάσει και άλλα μουσικά όργανα (εφόσον φυσικά τον ενδιαφέρει κάτι τέτοιο).

Αφορμή για το παρόν άρθρο καθώς και το προηγούμενο, αποτέλεσε η ανακάλυψη ενός Ελληνικού ηλεκτρονικού καταστήματος που εξειδικεύεται αμιγώς στην πώληση κιτ για την κατασκευή διαφόρων μουσικών οργάνων. Κυρίως ακουστικής και ηλεκτρικής κιθάρας, αλλά επίσης βιολιού και ukulele.

Το κατάστημα λέγεται Guitar kit shop και έχει ηλεκτρονική διεύθυνση http://guitarkitshop.com/

Μέχρι τώρα οι πηγές για την αγορά ενός κιτ καποιου μουσικού οργάνου ήταν κυρίως από αμερικάνικα και λίγα ευρωπαϊκά ηλεκτρονικά καταστήματα. Είναι γνωστό ότ οι περισσότεροι οργανοποιοί στη χώρα μας θεωρούν ότι “τα μυστικά” τους είναι καλύτερα να τα κρατούν επτασφράγιστα. Όμως η εποχή μας δεν επιτρέπει να παραμένει η γνώση ως  “μυστικό”.  Το Youtube είναι γεμάτο από βίντεο που δείχνουν με κάθε λεπτομέρεια πως μπορεί κάποιος να κατασκευάσει ένα οποιοδήποτε μουσικό όργανο. Ασφαλώς δεν μπορεί να το κάνει ο καθένας και χρειάζεται και μεγάλη εμπειρία. Όμως αυτός που ενδιαφέρεται πραγματικά, μπορεί να βρεί σχεδόν όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται.

Τον τελευταίο καιρό όμως βλέπουμε ότι η κατάσταση αλλάζει και στη χώρα μας.  Εκτός από το guitarkitshop.gr , τα παρακάτω είναι κάποια επιπλέον Ελληνικά sites που σελίδες τους αναφέρουν ότι διαθέτουν ολοκληρωμένα κιτ για την κατασκευή κάποιου Ελληνικού παραδοσιακού οργάνου:

1) Οργανοποιείο “ΙΑΠΕΤΟΣ” – Γ. Καρελάς . Κιτ μπουζουκιών και άλλων οργάνων. Επίσης υλικά, έτοιμα μέρη, εργαλεία, κόλλες κτλ.

2) Φώτης Βαμβακάς . Κιτ μπουζουκιού και διάφορα έτοιμα μέρη όπως σκάφη.

3) Ανδρέας Δέλλιος . Κιτ μπουζούκι, μπαγλαμάς, κλασική κιθάρα, ακουστική κιθάρα

Προς το παρόν τα ολοκληρωμένα κιτ αναφέρονται στα όργανα της οικογένειας του μπουζουκιού. Όμως αν ψάξει κανείς στους Έλληνες προμηθευτές υλικών οργανοποιίας, μπορεί να βρεί ορισμένα έτοιμα μέρη (π.χ. σκάφη) και από άλλλα παραδοσιακά όργανα.

Από όσο γνωρίζω είναι το πρώτο Ελληνικό βιβλίο οργανοποιίας που ασχολείται με την κατασκευή Ελληνικού παραδοσιακού λαουτοειδούς μουσικού οργάνου. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι ο συγγραφέας του δεν είναι κανένας επαγγελματίας οργανοποιός. Ο Αναστάσιος Κουμαρτζής που ζει και εργάζεται στον Ευρωπό του Κιλκίς, είναι ένας μερακλής επιστήμονας (κτηνίατρος στο επάγγελμα) που του αρέσει να κατασκευάζει μπαγλαμαδάκια και μπουζούκια. Ο τίτλος του βιβλίου του είναι πολύ χαρακτηριστικός «Το σκαφτό μπαγλαμαδάκι – από τη σχεδίαση στην κατασκευή».

«Το σκαφτό μπαγλαμαδάκι» είναι ένα σχετικά μικρό βιβλίο (70 σελίδες) με σχετικά μεγάλη γραμματοσειρά. Για το λόγο αυτό μπορεί κάποιος να το διαβάσει μονορούφι. Παρόλα αυτά δεν είναι ένα «ελαφρό» ή «εύκολο» βιβλίο. Ο συγγραφέας πραγματεύεται το θέμα του προσπαθώντας να έχει όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα , από τη σχεδίαση μέχρι την κατασκευή. Ο αναγνώστης εκπλήσσεται ευχάριστα όταν διαπιστώνει ότι σε ένα τόσο μικρό βιβλίο, χωράνε τόσες πολλές πληροφορίες (πρακτικές αλλά και θεωρητικές), που τελικά πολλές από αυτές δεν περιορίζονται μόνο στην κατασκευή του σκαφτού μπαγλαμά, αλλά αφορούν σε πολύ γενικότερα θέματα, όπως οι ιδιότητες των ξύλων και θεωρητικά θέματα όπως το αντιχείο Helmholtz . Αυτές είναι σύντομες βέβαια, αλλά ικανές να κεντρίσουν τον ενδιαφερόμενο για περαιτέρω αναζήτηση πηγών και στοιχείων.

Το κύριο μέρος του βιβλίου χωρίζεται σε επτά (7) κεφάλαια. Αυτά είναι: Σχεδίαση (9 σελίδες), Το ξύλο (9 σελίδες) , Κατασκευή (31 σελίδες), Καλλωπισμός -Αισθητική(3 σελίδες), Το λούστρο (1 σελίδα), Χορδές (3 σελίδες) και Ηχόχρωμα (3 σελίδες). Στο τέλος υπάρχει και Βιβλιογραφία.

Ο συγγραφέας  έχει δώσει αρκετή βαρύτητα στην θεωρία, πράγμα που είναι φυσικό λόγω και των Πανεπιστημιακών του σπουδών. Όμως το μεγαλύτερο μέρος έχει δοθεί στην κατασκευή του οργάνου. Το βιβλίο περιέχει 48 φωτογραφίες και σχεδιαγράμματα, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να έχει και εικόνα της διαδικασίας βήμα προς βήμα.

Βέβαια για κάποια θέματα το βιβλίο απλώς κάνει μόνο μια μικρή αναφορά (π.χ το θέμα των λούστρων). Επίσης μια “αδυναμία” του είναι ότι η κατασκευή, έτσι όπως περιγράφεται στο βιβλίο, σε κάποια στάδια απαιτεί ηλεκτρικά σταθερά εργαλεία (π.χ. πριονοκορδέλα, τριβείο τυμπάνου, δισκοπρίονο πάγκου) που όπως και να το κάνουμε λίγοι από τους εν δυνάμει αναγνώστες θα διαθέτουν. Αντίθετα, κάποιος που ξεκινά να κατασκευάσει το πρώτο του μπαγλαμαδάκι, σίγουρα θα διαθέτει κάποια εργαλεία χειρός, με τα οποία η κατασκευή μπορεί να πραγματοποιηθεί εξ ίσου καλά.

Θα συνιστούσα το βιβλίο αυτό; Ασφαλώς! Χωρίς κανένα δισταγμό. Αξίζει τον κόπο μέχρι και το τελευταίο δεκαράκι, και ιδιαίτερα αν ενδιαφέρεστε έστω και λίγο για τον τρόπο που κατασκευάζονται τα όργανα.  Η έκδοση του βιβλίου, είναι αρκετά προσεγμένη και αξιοπρεπής, και έγινε προφανώς από τον ίδιο τον συγγραφέα. Το δε κόστος του είναι ιδιαίτερα χαμηλό (10 € σύν τα έξοδα αποστολής). Αν κάνετε ένα τηλέφωνο στον κ. Κουμαρτζή, θα σας το στείλει στο σπίτι σας με αντικαταβολή. Μη το χάσετε. Σίγουρα αξίζει να στηρίζουμε τέτοιες προσπάθειες.

Για την επικοινωνία με τον συγγραφέα:

Αναστάσιος Κουμαρτζής
61007 Ευρωπός, Κιλκίς

Ιστότοπος: http://organa-anastasios.blogspot.com/
email: nkoumartzis@hotmail.com
Σταθερό: 2343061705 (οικία)
Κινητό: 6944440837